OBEZİTE KÖŞESİ

Obezitenin Yarattığı Sağlık Riskleri Nelerdir?

Obezite sadece bir estetik problem değildir. Obezlerde erken ölüm rsiki obez olmayanlara gore %40 oranında artmıştır. Obeziteye eşlik eden ve aşağıda sıralanmış olan hastalıklar bu artıştan sorumlu tutulmaktadır.

1. Tip 2 diabetes mellitus
2. Hipertansiyon
3. Dislipidemi
4. Kalp damar hastalıkları
5. Kanser
6. Sindirim sistemi hastalıkları
7. İskelet sistemi hastalıkları
8. Deri bulguları:
9. Hormonal bozukluklar: Adet düzensizliği, infertilite, ovulasyon bozuklukları ve erkekte erektil disfonksiyon
10. Uyku apneleri
11. Psikolojik problemler: Depresyon, kendine güvensizlik, yeme bozuklukları
12. Ürik asit taşları

Şimdi bu problemlerden bazılarına daha ayrıntılı olarak bir göz atalım.

Obezite ve diyabet ilişkisi: Obeziteye eşlik eden hastalıkların başında şeker, yani diyabet gelmektedir. Erişkin tipi diyabetlilerin %80’i fazla kilolu ya da obezdir. Bunun yanısıra, şişmanlarda diyabet gelişme sıklığı şişman olmayanlara göre en az 3 kat artmıştır. Diyabete neden olan başlıca faktör fazla kiloların yol açtığı insulin direncidir. Özellikle ailesinde diyabet olan şişmanların diyabet gelişimi konusunda dikkatli olması gereklidir.

Obezlerde %10-15 oranında kilo verilmesi bile şeker gelişiminin önüne geçme yolunda büyük yararlar sağlayacaktır. Şeker hastalığı kalp damar hastalığı, körlük ve böbrek yetersizliğinin en sık nedenini oluşturmaktadır. Diyabetlilerde iyi şeker kontrolünün pekçok komplikasyonu önleyebildiği bilinmektedir. Bir obez diyabetlinin kilo vermesi ile  kan şekerinin ayarlanması kolaylaşır, şeker ilaçlarının dozu azaltılabilir ve bu şekilde ileride ortaya çıkabilecek olan şekerle ilişkili pekçok sorunun önüne geçilebilir.

Obezite ile dislipidemi, hipertansiyon ve kalp damar hastalığı ilişkisi: Diğer iki önemli hastalık ise dislipidemi yani kan yağlarındaki yükseklik ve hipertansiyondur. Obezlerde her iki durum da çok daha sık görülür ve fazla kilolar bu sorunlarla başaçıkabilmenin önünde ciddi bir engel oluşturur. Şeker hastalığı, hipertansiyon ve dislipidemi birarada bulunduğunda ise kalp ve damar hastalıklarının gelişimi son derece  hızlanır.

Şişmanlarda kalp krizi, damar tıkanıklığına bağlı felç gelişimi gibi kalp damar hastalıklarının çok daha sık görüldüğü bilimektedir. Kilo kaybı bütün bu durumların önlenmesi için ön koşuldur.

Kanser riski: Obez kadınlarda uterus, safra kesesi, serviks, over, meme ve kolon kanseri riski artmıştır. Obez erkeklerde ise prostat ve kolorektal kanserlerin daha sık ortaya çıktığı göze çarpmaktadır. Her ne kadar obzite kanser ilişkisinin nedenleri kesin olarak aydınlatılamamış olsa da yağ dokusunun hormonal açıdan aktif bir doku oluşunun meme kanseri gibi bazı kanser tiplerinin gelişiminiarttırdığı bilinmektedir.

Obezite ile sindirim sistemi hastalıkları ilişkisi: Obezlerde gastroözofageal reflü, yağlı karaciğer ve safra taşları daha sık ortaya çıkar ve kilo verme ile bu sorunların kontrolü kolaylaşır. İlginç olan bir diğer nokta ise, hızlı kilo kaybının da safra taşı oluşumunu hızlandırmasıdır. Bu nedenle kilo kaybı asla kontrolsüz olmamalı ve ayda 4-6 kiloyu geçmemelidir.

İskelet sistemi sorunları: Osteoartrit ve gut obezite ile ilişkili iskelet sistemi hastalıklarıdır. Obezlerin daha sık kalça ve diz protezi operasyonu geçirdiği bilimektedir. Dizler, kalça eklemeleri ve bel omurları fazla yüke bağlı olarak kıkırdak hasarına uğrara ve eklem kısa zamanda haraplanarak ağrılara neden olur.

Gut hastalığı ürik asit artışının ve eklemlerde depolanan ürik asit kristallerinin neden olduğu eklemde ağrı, şişme ve kızarıklık ile karakterize bir hastalıktır. Zayıflama her iki hastalığın da önüne geçilebilmesini kolaylaştırır. Ancak, kontrolsüz kilo verme sürecinde uygulanan bazı diyetlerin ürik asidi artırabileceği unutulmamalıdır.

Obezite ile uyku apne sendromu ilişkisi: Obezler daha çok horlar ve uykuda kısa nefessiz kalma atakları yaşayabilir. Bu ataklar uyku kalitesini bozarak gün içi aktiviteyi olumsuz yöne etkiler ve ayrıca kalp hastalığı riskini arttırabilir. Kilo verme soluk borusu çevresindeki artmış yağ kitlesini gerileterek bu sorunların önüne geçilmesini sağlar.

« Geri